Polonya'da Anayasa Mahkemesi Krizi: Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin 'Testereyle Giriş' Hamlesi

Polonya'da Anayasa Mahkemesi'nde yaşanan kriz, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin Senegal ziyaretini yarıda keserek ülkesine dönmesiyle yeni bir boyut kazandı. Nawrocki'nin Anayasa Mahkemesi binasına testere ile girdiği olay, ülkede gerginliğe yol açtı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Yardımcısı Bartlomiej Sochanski, mahkemenin çalışmasını engelledikleri gerekçesiyle bir ay süreyle açığa alındı.

Olayların arka planında, Anayasa Mahkemesi üyelerinin atanması ve görevlerine başlamasına ilişkin anlaşmazlıklar yatıyor. Şubat 2022'de Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçilen Swieczkowski, 9 Aralık 2024'te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından mahkeme başkanlığına atanmıştı. Ancak Başbakan Donald Tusk, Swieczkowski'yi parlamentodaki çoğunluk tarafından seçilen yeni yargıçların görevlerine başlamasını engellemekle suçluyordu. Tusk'un liderliğindeki hükümet, 2023'te iktidara gelirken yargı bağımsızlığını yeniden tesis etme sözü vermişti ancak yeni yargıçların statüsü üzerindeki anlaşmazlık devam ediyordu.

Polonya Adalet Bakanı ve Genel Savcısı Waldemar Zurek, Swieczkowski ve Sochanski'nin dokunulmazlıklarının kaldırılması için 50 ciltlik soruşturma dosyasını Anayasa Mahkemesi'ne sundu. Mahkeme Başkanlığına ise geçici olarak mahkemedeki en kıdemli Hakim Anna Korwin-Piotrkowska atandı. Nawrocki, Senegal'den dönüş yolunda aldığı bu haberle, ülkesine döner dönmez mahkeme binasına girmeye çalıştı. Binanın önünde toplanan halk ve polis arasında gerginlik yaşandı.

Cumhurbaşkanı Nawrocki, mahkeme binasına girişinden önce yaşanan gelişmelerle dikkat çekti. Swieczkowski, protestocularla birlikte binaya geldiğinde polis barikatıyla karşılaştı. Destekçileri, polis tarafından kapatılan ana girişi zincirle kapatılmış haliyle buldu. Bu esnada Swieczkowski’nin destekçileri, elektrikli disk testere ile zinciri keserek içeri girmeye çalıştı. Polis müdahalesi sonucu Swieczkowski’nin binaya girmesi engellendi. Olaylar sırasında, Anayasa Mahkemesi binasına girmeye çalışan üç kişi de gözaltına alındı.

Bu olaylar Polonya'da anayasal krizi daha da derinleştirirken, ana muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi'nin (PiS) lideri Jaroslaw Kaczynski ve diğer yöneticiler mahkeme önünde toplandı. Olayların ardından Nawrocki'nin mahkeme binasına girişi, ülkedeki siyasi tansiyonu artırdı.